Przemysł spożywczy to jedna z wielu gałęzi przemysłu, w których wykorzystywane jest sprężone powietrze. To tutaj stawiane są szczególnie wysokie wymagania jakościowe dotyczące jego czystości. Ze względu na bezpośredni kontakt sprężonego powietrza z przetwarzanym lub produkowanym wyrobem albo jego opakowaniem należy zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia kondensatem wodno-olejowym lub oparami oleju stosowanego w tradycyjnych sprężarkach. Z tego powodu w takich zastosowaniach nie zaleca się stosowania sprężarek olejowych, zarówno śrubowych, jak i tłokowych.
Na potrzeby przemysłu spożywczego oraz technologii o bardzo wysokich wymaganiach dotyczących czystości sprężonego powietrza powstały sprężarki śrubowe bezolejowe. Kompresory bezolejowe mogą być bezpiecznie stosowane tam, gdzie sprężone powietrze ma bezpośredni kontakt z produktem lub jego opakowaniem. Sytuacja taka występuje praktycznie na każdym etapie produkcji – począwszy od przygotowania składników i właściwego procesu produkcyjnego, a kończąc na pakowaniu i konfekcjonowaniu.

Dlaczego w przemyśle spożywczym stosuje się sprężarki bezolejowe?
Sprężarki bezolejowe pozwalają wyeliminować ryzyko przedostawania się oleju ze stopnia sprężającego do sprężonego powietrza. Ma to szczególne znaczenie w procesach, w których powietrze styka się bezpośrednio z żywnością, surowcem lub opakowaniem.
Właśnie dlatego sprężarki śrubowe bezolejowe znajdują zastosowanie w procesach wymagających wysokiej jakości sprężonego powietrza. W przemyśle spożywczym jego czystość może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo procesu oraz jakość produktu końcowego.
Znaczenie ma przy tym nie tylko sama technologia sprężania. Każdy etap produkcji może mieć inne wymagania dotyczące ilości powietrza, zawartości wilgoci czy ciśnienia, dlatego parametry instalacji powinny być dopasowane do konkretnego procesu technologicznego.
Gdzie wykorzystuje się sprężone powietrze w przemyśle spożywczym?
Sprężone powietrze może uczestniczyć w wielu etapach produkcji żywności – od transportu i napowietrzania po selekcję produktów oraz procesy związane z pakowaniem. W każdym z tych zastosowań wymagania dotyczące parametrów powietrza mogą być inne.
Sprężone powietrze wykorzystywane jest między innymi do:
- transportu produktów sypkich, takich jak mąka lub sproszkowane mleko,
- napowietrzania podczas fermentacji przy produkcji piwa i produktów mlekopochodnych,
- selekcji produktów sypkich, takich jak ryż, groch lub drobne owoce, na optosorterach,
- czyszczenia opakowań i rozdmuchu rękawów foliowych podczas pakowania produktów finalnych.
Każdy z powyższych etapów może mieć osobne wymagania dotyczące ilości powietrza, zawartości wilgoci i ciśnienia. Z tego względu dobór źródła sprężonego powietrza powinien uwzględniać rzeczywiste potrzeby danego procesu produkcyjnego.

Jak działa sprężarka śrubowa bezolejowa?
Sprężarki śrubowe bezolejowe pracują w technologii „oil free” – wirujące śruby nie są smarowane olejem, lecz są pokryte specjalną powłoką. Powłoka ta zapewnia ochronę przed korozją i wysokimi temperaturami, a także umożliwia długotrwałe, bezawaryjne użytkowanie sprężarki pod pełnym obciążeniem.
Technologia ta pozwala uzyskać sprężone powietrze bez zanieczyszczeń olejowych pochodzących z procesu sprężania, co ma szczególne znaczenie w zastosowaniach wymagających wysokiego poziomu czystości.
Czym różnią się sprężarki bezolejowe AIRPOL BS1 i AIRPOL BS?
AIRPOL BS1 to sprężarki jednostopniowe przeznaczone do instalacji wymagających bezolejowego sprężonego powietrza o niskim ciśnieniu, natomiast seria AIRPOL BS obejmuje urządzenia dwustopniowe przeznaczone do pracy przy ciśnieniu 8 lub 10 bar.
Wychodząc naprzeciw wymaganiom rynku, AIRPOL oferuje dwie grupy sprężarek bezolejowych przeznaczonych do różnych warunków pracy.
Sprężarki bezolejowe AIRPOL BS1 to urządzenia jednostopniowe o mocy silnika od 55 do 315 kW i maksymalnym ciśnieniu do 3 bar. Zakres ich wydajności wynosi od około 800 do ponad 7000 m³/h. Znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie potrzebne jest powietrze bezolejowe o niskim ciśnieniu.
Sprężarki bezolejowe AIRPOL BS są natomiast sprężarkami dwustopniowymi o mocy silnika od 55 do 315 kW i ciśnieniu 8 oraz 10 bar. Aktualny zakres wydajności serii wynosi około 360–2900 m³/h. Kompresory te posiadają dwa bloki sprężające napędzane poprzez przekładnię zębatą z jednego silnika elektrycznego. Pomiędzy poszczególnymi blokami sprężania zamontowana jest chłodnica międzystopniowa.

Jak przygotowywane jest sprężone powietrze do zastosowań w przemyśle spożywczym?
Oprócz odpowiedniego sposobu sprężania istotne jest uzyskanie parametrów powietrza wymaganych przez konkretny proces produkcyjny. Znaczenie mogą mieć między innymi zawartość wilgoci, wymagane ciśnienie oraz poziom czystości powietrza.
Standardowo sprężarki Airpol BS1 i BS posiadają powietrzne chłodnice sprężonego powietrza zakończone separatorami cyklonowymi eliminującymi wodę ze sprężonego powietrza przed jego opuszczeniem sprężarki. Istnieje również możliwość zastosowania chłodnic wodnych.
W zależności od wymagań konkretnego procesu konieczne może być także odpowiednie uzdatnianie sprężonego powietrza. W zastosowaniach, w których obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania dotyczące czystości, elementem systemu mogą być również filtry sterylne przeznaczone między innymi dla przemysłu spożywczego i produkcji napojów.
Jakie sprężarki sprawdzają się w przemyśle spożywczym?
W procesach wymagających powietrza bezolejowego rozwiązaniem są sprężarki śrubowe bezolejowe, których parametry należy dopasować do konkretnego zastosowania, wymaganego ciśnienia i zapotrzebowania na sprężone powietrze.
Bezolejowe sprężarki śrubowe Airpol serii BS1 i BS to trwałe, energooszczędne i ciche źródła sprężonego powietrza, znajdujące zastosowanie wszędzie tam, gdzie wymagane jest powietrze w 100% bezolejowe. Dobór odpowiedniej serii zależy przede wszystkim od parametrów procesu oraz zapotrzebowania instalacji na sprężone powietrze.

Autor:
Jakub Przytaś – Kierownik Sprzedaży Centralnej i Eksportu AIRPOL
Posiada doświadczenie w sprzedaży i doborze rozwiązań dla systemów sprężonego powietrza. Wspiera klientów przemysłowych w wyborze urządzeń dopasowanych do wymagań technicznych i warunków eksploatacji, łącząc znajomość technologii AIRPOL z praktycznym podejściem do potrzeb zakładów. W Bazie Wiedzy dzieli się wiedzą na temat doboru sprężarek, efektywności energetycznej oraz kosztów eksploatacji systemów sprężonego powietrza.